रात्र वैऱ्याची…! भारताच्या दिशेने ११०च्या स्पीडने वारे सुरु झाले…; आज रात्री या बाजुच्या किनारपट्टीवर धडकणार…

बंगालच्या उपसागरामध्ये निर्माण झालेले ‘मुरासू’ चक्रीवादळ आता अधिक तीव्र झाले असून त्याचे रूपांतर ‘गंभीर चक्रीवादळात’ झाले आहे. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, हे वादळ वेगाने उत्तर-पश्चिम दिशेने पुढे सरकत असून २ नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीपासून ते ३ नोव्हेंबरच्या सकाळदरम्यान आंध्र प्रदेशच्या दक्षिण किनारपट्टीवर नेल्लोर ते नरसापूरदरम्यान ओंगोलजवळ धडकण्याची शक्यता आहे. या दरम्यान १०० ते ११० किलोमीटर प्रतितास वेगाने वारे वाहतील, तर वाऱ्याचा कमाल वेग ताशी १२० किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो, असा इशारा हवामान खात्याने दिला आहे.

‘मुरासू’ नावाचा अर्थ काय आणि हे नाव कसे ठरले? आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार चक्रीवादळांना सहज लक्षात राहतील आणि कोणत्याही व्यक्तीशी संबंधित नसतील अशी नावे दिली जातात. ‘मुरासू’ हे नाव तमिळ भाषेतून घेण्यात आले आहे. तमिळ परंपरेमध्ये ‘मुरासू’ म्हणजे मोठा नगारा किंवा रणवाद्य. प्राचीन काळात युद्धाची घोषणा, सण-उत्सव किंवा नैसर्गिक आपत्तीचा इशारा देण्यासाठी हा नगारा वाजवला जात असे. लोकांना सतर्क राहता यावे यासाठी भारताने या नावाचा प्रस्ताव दिला होता, ज्याचा वापर आता उत्तर हिंदी महासागर क्षेत्रातील चक्रीवादळांच्या अधिकृत यादीनुसार करण्यात आला आहे.

एकाच आठवड्यात दुसरे चक्रीवादळ बंगालच्या उपसागरात केवळ एका आठवड्याच्या अंतराने निर्माण झालेले हे दुसरे मोठे चक्रीवादळ आहे. यापूर्वी २८ ऑक्टोबर रोजी ‘अर्णब’ चक्रीवादळाने आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीला तडाखा दिला होता. त्यानंतर आता लगेच ‘मुरासू’ सक्रिय झाल्याने प्रशासनाने किनारपट्टीवरील जिल्ह्यांमध्ये हायअलर्ट जारी केला आहे. सोमवारी सकाळी हे वादळ चेन्नईपासून सुमारे २६० किमी तर नेल्लोरपासून २९० किमी अंतरावर होते.

महाराष्ट्रासह देशातील ८ राज्यांवर परिणाम चक्रीवादळाच्या तीव्रतेमुळे दक्षिण आणि मध्य भारतातील अनेक राज्यांमध्ये हवामानात मोठे बदल होणार आहेत. आंध्र प्रदेश, तामिळनाडू, ओडिशा, छत्तीसगड, तेलंगणा, केरळ, कर्नाटक आणि महाराष्ट्र या राज्यांमध्ये चक्रीवादळाचा प्रभाव दिसून येईल.

ओडिशा आणि मध्य प्रदेश: ओडिशामध्ये २ आणि ३ नोव्हेंबर रोजी अतिमुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला असून, मध्य प्रदेशात ५ नोव्हेंबरपर्यंत वादळी वाऱ्यासह पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. मच्छिमारांना ४ नोव्हेंबरपर्यंत समुद्रात न जाण्याचा स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे.

उत्तरेत थंडी आणि धुके, दिल्लीची हवा पुन्हा ‘अतिधोकादायक’ चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर उत्तर भारतातील हवामानातही बदल जाणवत आहेत. उत्तर प्रदेशातील देवरिया, कुशीनगरसह अनेक शहरांमध्ये सकाळी दाट धुके नोंदवले गेले. बिहारच्या सुपौलमध्ये धुक्यामुळे दृश्यमानता केवळ ६० मीटरपर्यंत खाली आली होती. उत्तराखंडमधील डोंगराळ जिल्ह्यांमध्ये हलक्या पावसासह बर्फवृष्टीचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.

दुसरीकडे, देशाची राजधानी दिल्लीतील हवेचा दर्जा पुन्हा एकदा खालावला आहे. दिल्लीत हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक सरासरी ३९६ च्या आसपास नोंदवला गेला, तर काही भागात तो ४२८ वर पोहोचला. रोहिणी (३९६), अलीपूर (३७५), विवेक विहार (३७०), अक्षरधाम व आयटीओ (३४९) या भागांत हवा ‘अत्यंत वाईट’ श्रेणीत नोंदवली गेली असून नागरिकांना श्वसनाचा त्रास जाणवू लागला आहे.