स्वप्नाली सावंत हत्याप्रकरणात सुकांत सावंतसह नोकराचाही जामीन फेटाळला

रत्नागिरी : पत्नी स्वप्नाली सावंत हिच्या हत्या प्रकरणात मुख्य आरोपी पती सुकांत गजानन सावंत आणि त्याचा कथित साथीदार तथा नोकर संशयित आरोपी क्र. ३ प्रमोद ऊर्फ पम्या बाबू रावणंग यांना दिलासा देण्यास रत्नागिरी अतिरिक्त सत्र न्यायालयाने नकार दिला आहे. दोघांनी दाखल केलेले सलग जामीन अर्ज दि. ७ नोव्हेंबर रोजी फेटाळण्यात आले आहेत. संशयित आरोपींना चार वर्षांहून अधिक काळ कारागृहात राहावे लागले असून खटल्यातील ४१ साक्षीदारांची तपासणी अद्याप बाकी असल्याचा बचाव पक्षाचा युक्तिवाद असतानाही न्यायालयाने दोन्ही अर्ज नामंजूर केले. पतीचा गुन्हेगारी इतिहास, त्याच्याविरुद्ध दाखल असलेले दहा गुन्हे, पत्नीच्या हत्येपूर्वी तिच्यावर खुनाचा प्रयत्न केल्याचा प्रलंबित आरोप, तसेच नोकराच्या प्रकरणात हाडांचे अवशेष, राख आणि डीएनए अहवालातून मिळणारी पुष्टी या बाबी जामीन नाकारताना महत्त्वाच्या ठरल्या आहेत.
अतिरिक्त सत्र न्यायाधीश ए. एम. आंबळकर यांनी सत्र खटला क्र. ११/२०२३ मधील अर्ज क्र. २०५ आणि २१० वर स्वतंत्र आदेश देत आरोपींना जामीन नाकारला. रत्नागिरी शहर पोलीस ठाण्यात गुन्हा क्र. ३४९/२०२२ अन्वये भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०२, २०१ आणि १२०-ब अंतर्गत हा गुन्हा दाखल आहे. अभियोजन पक्षाच्या कथनानुसार, मृत स्वप्नाली सावंत आणि आरोपी सुकांत सावंत यांचा विवाह सुमारे १९ वर्षांपूर्वी झाला होता. मात्र, काही वर्षांपासून दोघांमध्ये वाद सुरू असल्याने ते स्वतंत्र राहत होते. स्वप्नाली ब्युटी पार्लर आणि कापडाचे दुकान चालवत होती. तिला साहिल हा मुलगा आणि सलोनी ही मुलगी आहे. पती चारित्र्यावर संशय घेत असून जीवे मारण्याच्या धमक्या देत असल्याचे स्वप्नालीने आपल्या आईला सांगितले होते. मागील वर्षी पतीने पेट्रोल ओतून जिवंत जाळण्याचा प्रयत्न केल्याचाही आरोप तिने केला होता. त्यातून बचावल्यावर तिने पतीविरोधात तक्रार दाखल केली होती, असे तक्रारीत नमूद आहे.

दि. ३१ ऑगस्ट २०२२ रोजी सायंकाळी स्वप्नालीने आईला फोन करून आपण मुलीसह पतीच्या घरी असल्याचे आणि गणपती उत्सवासाठी दुसऱ्या दिवशी येणार असल्याचे सांगितले होते. मात्र, ती १ सप्टेंबर रोजी घरी पोहोचली नाही. मोबाईल बंद असल्याने कुटुंबीयांची चिंता वाढली. शोधाशोध केल्यानंतर २ सप्टेंबर रोजी पोलीस ठाण्यात स्वप्नाली बेपत्ता झाल्याची नोंद करण्यात आली. त्याचवेळी पती सुकांत यानेही बेपत्ता असल्याची तक्रार दिली होती. मात्र, तिच्या नातेवाइकांनी पती सुकांत आणि त्याचा नोकर प्रमोद यांच्यावर संशय व्यक्त केला होता. त्यानंतर १० सप्टेंबर रोजी स्वप्नालीची आई आणि नातेवाईक सुकांतच्या घरी गेले असता त्यांच्यात वाद झाला. यावेळी सुकांतने पत्नीने आपली प्रतिष्ठा मलीन केली आणि खोटी तक्रार दाखल केली असल्याचे सांगितल्याचा आरोप आहे. तसेच आपण आणि अन्य आरोपींनी मिळून तिचा गळा आवळून खून केला, मृतदेह जाळला आणि राख समुद्रात फेकून दिली, असे त्याने सांगितल्याचा दावा तक्रारदार महिलेने केला होता. या कथित कबुलीच्या अनुषंगाने पुढे गुन्हा दाखल झाला.

या प्रकरणातील दोन्ही जामीन अर्जांमध्ये बचाव पक्षाने खटल्याच्या संथ गतीचा मुद्दा प्रकर्षाने उपस्थित केला. पती सुकांत याने यापूर्वी उच्च न्यायालयात जामीन अर्ज दाखल केला होता. १५ सप्टेंबर २०२५ रोजीच्या आदेशात तो तीन वर्षांहून अधिक काळ कारागृहात असल्याची आणि अभियोजन पक्षाच्या एकूण ५९ साक्षीदारांपैकी केवळ १६ साक्षीदार तपासल्याची नोंद झाली होती. त्यावेळी सहा महिन्यांत खटला पूर्ण न झाल्यास पुन्हा अर्ज करण्याच्या मुभेसह त्याने जामीन अर्ज मागे घेतला होता. मात्र, वर्षभरानंतरही खटला पूर्ण झाला नाही. अभियोजन पक्षाला केवळ १८ साक्षीदार तपासता आले आणि ४१ साक्षीदारांची तपासणी बाकी राहिली. आरोपीने अनावश्यक तहकुबी मागितली नाही किंवा खटल्याला विलंब लावण्याचे प्रयत्न केले नाहीत, असा बचाव पक्षाचा दावा होता. २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी उच्च न्यायालयातून अर्ज मागे घेतल्यानंतर खटला चालविणाऱ्या न्यायालयात जामिनासाठी अर्ज करण्यात आला होता. दीर्घकाळ कारावासात ठेवणे म्हणजे दोष सिद्ध होण्यापूर्वीच शिक्षेसारखी परिस्थिती निर्माण करणे असल्याचा युक्तिवाद बचाव पक्षाने केला.

पती सुकांतच्या जामीन अर्जाला विरोध करताना तपास यंत्रणेने त्याच्याविरुद्ध रत्नागिरी शहर पोलीस ठाण्यात दाखल असलेल्या दहा गुन्ह्यांचा तपशील न्यायालयासमोर मांडला. त्यात २००६ मधील दरोड्याचा गुन्हा, २०११ मधील घरात घुसून विनयभंगाचा आरोप, २०१५ मधील आग लावणे आणि घरफोडीचे गुन्हे, तसेच २०२० मधील खुनाचा प्रयत्न, जबरी चोरी आणि घरात घुसण्याच्या आरोपांशी संबंधित गुन्ह्यांचा समावेश आहे. याशिवाय मारहाण, दंगल आणि इतर गुन्ह्यांचीही नोंद तपास यंत्रणेने सादर केली. विशेष म्हणजे, मृत स्वप्नालीने यापूर्वीच पतीविरोधात भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०७ अन्वये खुनाच्या प्रयत्नाची तक्रार केल्याचे सरकारी अभियोक्त्यांनी न्यायालयाच्या निदर्शनास आणले. त्या गुन्ह्याचा खटला प्रधान जिल्हा व सत्र न्यायाधीश, रत्नागिरी यांच्या न्यायालयात प्रलंबित असल्याचेही सांगण्यात आले. ज्या पत्नीच्या खुनाचा आरोप आता पतीवर आहे, त्याच पत्नीने यापूर्वी पतीकडून खुनाचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप केल्याची बाब सरकारी पक्षाने जामीनविरोधातील युक्तिवादात अधोरेखित केली आहे. अर्जदाराचा गुन्हेगारी इतिहास गंभीर असून उर्वरित साक्षीदारांवर दबाव आणण्याची किंवा त्यांना प्रलोभन दाखविण्याची शक्यता असल्याचा युक्तिवाद तपास अधिकारी आणि सरकारी अभियोक्त्यांनी केला. ही पार्श्वभूमी आणि प्रकरणातील परिस्थिती विचारात घेऊन न्यायालयाने पती सुकांतचा जामीन अर्ज फेटाळला आहे.

नोकराच्या जामिनावर डीएनए अहवाल आणि हाडांचे अवशेष निर्णायक

याच हत्या प्रकरणातील आरोपी क्र. ३ प्रमोद ऊर्फ पम्या रावणंग यानेही नियमित जामिनासाठी अर्ज दाखल केला होता. त्याच्या वतीने चार वर्षांहून अधिक काळ कारावास, खटल्यातील विलंब आणि ४१ साक्षीदारांची तपासणी बाकी असल्याचा मुद्दा मांडण्यात आला. आरोपी रत्नागिरीचा कायमस्वरूपी रहिवासी असून कुटुंबातील एकमेव कमावता सदस्य आहे. तो खटल्यात सहकार्य करेल आणि साक्षीदारांवर दबाव आणणार नाही, असे आश्वासन बचाव पक्षाने दिले. मात्र, तपास अधिकाऱ्यांनी या अर्जाला विरोध करत आरोपीचा हत्येतील सक्रिय सहभाग असल्याचा दावा केला. त्याला जामिनावर सोडल्यास मृत महिलेच्या नातेवाइकांवर आणि साक्षीदारांवर दबाव आणला जाऊ शकतो, अशी शक्यताही व्यक्त केली. या अर्जावरील आदेशात न्यायालयाने विशेषतः नमूद केले की, सध्याच्या अर्जदाराने दिलेल्या माहितीच्या आधारे काही हाडांचे अवशेष आणि राख मिळाल्याचे तपासात निष्पन्न झाले आहे. तसेच डीएनए अहवालातून अभियोजन पक्षाच्या प्रकरणाला पुष्टी मिळत आहे. त्यामुळे प्रकरणातील परिस्थितीत कोणताही ठोस बदल झालेला नसल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले. या बाबींचा विचार करून आरोपी प्रमोद रावणंग याचा नियमित जामीन अर्जही फेटाळण्यात आला आहे.

समान खटला, दोन स्वतंत्र अर्ज; न्यायालयाची भूमिका ठाम

या दोन्ही आदेशांमधील महत्त्वाची बाब म्हणजे बचाव पक्षाने दीर्घकाळ कारावास आणि खटल्याच्या संथ गतीचा मुद्दा उपस्थित केला असतानाही न्यायालयाने दोन्ही आरोपींच्या प्रकरणातील स्वतंत्र परिस्थिती विचारात घेतली. पतीच्या बाबतीत गुन्हेगारी इतिहास आणि पत्नीच्या हत्येपूर्वीच्या कथित खुनाच्या प्रयत्नाचा प्रलंबित खटला महत्त्वाचा ठरला. तर नोकराच्या बाबतीत त्याने दिलेल्या माहितीवरून मिळालेले हाडांचे अवशेष, राख आणि डीएनए अहवालाचा आधार न्यायालयाने घेतला आहे. अशा प्रकारे स्वप्नाली सावंत हत्या प्रकरणात पती आणि त्याचा कथित साथीदार या दोघांनाही जामिनाचा दिलासा मिळू शकलेला नाही. मात्र, हा जामीन अर्ज फेटाळण्याचा आदेश असून खटल्यातील आरोपांबाबत अंतिम दोषसिद्धीचा निर्णय नाही. आता उर्वरित साक्षीदारांची तपासणी आणि खटल्याच्या पुढील सुनावणीकडे लक्ष लागले आहे.