महिला सक्षमीकरण: विशेष वृत्तसहकार क्षेत्रात स्वप्ना यादव यांची कर्तृत्ववान भरारी
सहकार क्षेत्राला केवळ आर्थिक देवाण घेवाणीपुरते मर्यादित न ठेवता, त्याला समाज परिवर्तनाचे माध्यम बनवणाऱ्या मोजक्या नेतृत्वांमध्ये स्वप्ना प्रशांत यादव यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. चिपळूण नागरी सहकारी पतसंस्थेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) म्हणून त्यांनी आपल्या प्रभावी कार्यशैलीने केवळ संस्थेचा कायापालट केला नाही, तर हजारो तरुणांना आणि महिलांना स्वावलंबनाचा मार्ग दाखवला आहे.
तरुणांच्या स्वप्नांना ‘उद्योगा’चे पंख मिळवून दिले आहेत.
पतसंस्थेच्या माध्यमातून सुशिक्षित बेरोजगार तरुणांसाठी रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण केल्या आहेत. केवळ कर्जपुरवठा करून न थांबता, त्यांनी तरुणांना “व्यावसायिक मार्गदर्शन” उपलब्ध करून दिले. यामुळे अनेक तरुणांनी छोटे-मोठे उद्योग यशस्वीपणे सुरू केले असून, आज त्या तरुणांची स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण झाली आहे. एक खंबीर ‘उद्योग मार्गदर्शक’ म्हणून त्यांनी आपला ठसा उमटवला आहे.
महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी श्रीमती यादव यांनी विशेष परिश्रम घेतले आहेत. महिला बचतगटांना केवळ पतसंस्थेशी न जोडता, त्यांना योग्य मार्गदर्शन आणि वेळेत आर्थिक मदत मिळवून दिली. यामुळे ग्रामीण भागातील हजारो महिला आज स्वतःच्या पायावर उभ्या राहिल्या असून, त्यांच्या कुटुंबाच्या आर्थिक स्तरात मोठी सुधारणा झाली आहे.
’वाशिष्ठी मिल्क’: शेतकऱ्यांच्या समृद्धीचे प्रतीक
शेतकऱ्यांच्या आर्थिक प्रगतीसाठी त्यांनी पिंपळीखुर्द येथे “वाशिष्ठी मिल्क अँड मिल्क प्रॉडक्ट्स” हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प उभा केला. या प्रकल्पाचे यश खालील आकडेवारीवरून स्पष्ट होते:
शेतकरी सहभाग: सुमारे १२,००० शेतकरी या प्रकल्पाशी जोडले गेले आहेत.
दूध संकलन: दररोज सुमारे ५०,००० लिटर दुधाचे संकलन केले जाते.
वेळेवर मोबदला: शेतकऱ्यांना दुधाचे चुकारे (पेमेंट्स) वेळेवर मिळत असल्याने शेतीपूरक व्यवसायाला मोठी चालना मिळाली आहे.
येणाऱ्या काळात गावागावांत महिला बचतगटांच्या माध्यमातून दूध संकलन केंद्रे आणि शॉप्स सुरू करण्याचा त्यांचा मानस आहे.
पुरस्कारांनी कार्याचा गौरव
स्वप्ना यादव यांच्या या अष्टपैलू कार्याची दखल राज्य आणि राष्ट्रीय स्तरावर घेतली गेली आहे. त्यांच्या शिरपेचात मानाचे अनेक तुरे खोवले गेले आहेत:
२०२६: बेस्ट सीईओ पुरस्कार (महाराष्ट्र राज्य सहकारी पतसंस्था फेडरेशन)
२०२५: महिला सक्षमीकरण विशेष सन्मान, नारी सन्मान
२०२३: बेस्ट सीईओ
२०२२: आयडॉल ऑफ महाराष्ट्र, नवदुर्गा सन्मान
२०११: सहकार रत्न
याव्यतिरिक्त रामदादा कृतज्ञता पुरस्कार (२०१९) आणि जेसीआय सहकार पुरस्कारांनीही त्यांना सन्मानित करण्यात आले आहे.
स्वप्ना यादव यांनी आपल्या ‘व्हिजनरी’ नेतृत्वाखाली तरुण, महिला आणि शेतकरी अशा समाजातील प्रत्येक घटकाच्या उन्नतीसाठी झटणारे त्यांचे व्यक्तिमत्त्व आजच्या पिढीसाठी खऱ्या अर्थाने प्रेरणादायी ठरत आहे.
