लोटे औद्योगिक वसाहतीची तहान भागविण्यासाठी वाशिष्ठी नदीत तात्पुरता बंधारा!

चिपळूण : गेल्या वर्षी तीव्र पाणीटंचाईमुळे उद्योगांचे कामकाज ठप्प होण्याची वेळ आलेल्या लोटे-परशुराम औद्योगिक वसाहतीला यंदा पाणीटंचाईचा फटका बसू नये, यासाठी महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाने (MIDC) हालचाली सुरू केल्या आहेत. वाशिष्ठी नदीत पंप हाऊसच्या खालच्या बाजूला तात्पुरता कच्चा बंधारा उभारून पाणीसाठा उपलब्ध करण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे. त्याचबरोबर भविष्यातील पाणीटंचाईवर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून नदीवर कोल्हापुरी पद्धतीचा बंधारा उभारण्याच्या पर्यायाचाही विचार सुरू आहे.

लोटे-परशुराम औद्योगिक वसाहतीतील उद्योगांसाठी वाशिष्ठी नदी हा पाणीपुरवठ्याचा महत्त्वाचा स्रोत आहे. मात्र, पावसाचे कमी प्रमाण, धरणातून होणाऱ्या पाण्याच्या विसर्गातील अनिश्चितता आणि नदीतील घटती पाणीपातळी यामुळे उन्हाळ्यात औद्योगिक वसाहतीसमोर पाणीटंचाईचे संकट उभे राहते.

गेल्या वर्षी पाण्याअभावी उद्योगांचे कामकाज बंद ठेवण्याची वेळ आली होती. या अनुभवातून धडा घेत यंदा पाणीटंचाई निर्माण होण्यापूर्वीच पर्यायी व्यवस्था उभारण्याच्या दृष्टीने MIDCने पावले उचलली आहेत.

पंप हाऊसजवळ तात्पुरता बंधारा

वाशिष्ठी नदीतील पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी पंप हाऊसच्या खालच्या बाजूला कच्चा बंधारा उभारण्याचे नियोजन आहे. या बंधाऱ्यामुळे नदीतील पाणी अडवून मर्यादित स्वरूपात साठा उपलब्ध होण्यास मदत होईल. परिणामी, नदीची पाणीपातळी कमी झाल्यानंतरही औद्योगिक वसाहतीला पाणीपुरवठा सुरू ठेवण्यासाठी काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.

पाणीटंचाईच्या काळात उद्योगांचे उत्पादन थांबू नये आणि औद्योगिक कामकाजावर परिणाम होऊ नये, हा या तात्पुरत्या उपायामागील प्रमुख उद्देश आहे.

कायमस्वरूपी उपायासाठी कोल्हापुरी बंधाऱ्याचा पर्याय

तात्पुरत्या बंधाऱ्यामुळे तातडीच्या पाणीटंचाईवर काही प्रमाणात मात करता येणार असली, तरी दरवर्षी उद्भवणाऱ्या या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्याची गरज आहे. त्या दृष्टीने वाशिष्ठी नदीवर कोल्हापुरी पद्धतीचा बंधारा उभारण्याच्या पर्यायाचाही MIDC स्तरावर विचार सुरू आहे.

या उपाययोजनेमुळे पाणीसाठा वाढविणे आणि उन्हाळ्यातील पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करणे शक्य होऊ शकते. मात्र, या कायमस्वरूपी उपाययोजनेला प्रत्यक्ष सुरुवात कधी होणार, याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही.

उद्योगांसह ग्रामस्थांच्या पाण्याचाही प्रश्न

लोटे औद्योगिक वसाहतीतील मोठ्या उद्योगांसह परिसरातील काही ग्रामपंचायतींचा पाणीपुरवठाही नदीतील उपलब्ध पाण्यावर अवलंबून असतो. त्यामुळे औद्योगिक गरजांसोबतच स्थानिक गावांच्या पाणीप्रश्नाचाही विचार करून दीर्घकालीन नियोजन करणे आवश्यक आहे.

गेल्या वर्षीच्या पाणीटंचाईची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी MIDCने तात्पुरत्या बंधाऱ्याच्या उभारणीसाठी हालचाली सुरू केल्या आहेत. आता ही उपाययोजना प्रत्यक्षात कधी येणार आणि कायमस्वरूपी बंधाऱ्याच्या प्रस्तावाला कधी गती मिळणार, याकडे उद्योगविश्वासह परिसरातील ग्रामस्थांचे लक्ष लागले आहे.
.