2500 कंटेनरसह जहाज बुडाले! समुद्रात तरंगले आयफोन अन् महागडे परफ्युम; भर पाण्यात सुरू झाली लूट,

इराणने संयुक्त अरब अमिरातीच्या मालकीचे मालवाहू जहाज सागरी सुरुंगाला धडकल्यानंतर बुडाल्याचा दावा केला आहे. या घटनेनंतर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत आयफोन आणि महागड्या परफ्यूमच्या बाटल्या समुद्रात तरंगताना दिसत असल्याचे व्हिडीओ समोर आले आहेत.

या भागात व्यापारी जहाजांवर हल्ल्यांच्या घटना वाढत असतानाच हे दृश्य समोर आले आहे. यापूर्वी ओमानच्या आखातात अमेरिकन सैन्याने इराणशी संबंधित एका जहाजाचा नाश केला होता. हे जहाज अमेरिकन नौदलाच्या जहाजांवर पाळत ठेवत होते आणि त्यांना लक्ष्य करत होते, असा आरोप अमेरिकेने केला होता.

व्हायरल झालेल्या या व्हिडीओची न्यूज 18 मराठीने स्वतंत्रपणे पडताळणी केली नाही. या व्हिडीओमध्ये बुडालेल्या मालवाहू जहाजाजवळ समुद्रात परफ्यूमच्या बाटल्यांची पाकिटे आणि आयफोनचे बॉक्स तरंगताना दिसत आहेत. काही लोक छोट्या बोटींमधून समुद्रात उतरून हे सामान गोळा करत असल्याचेही व्हिडीओमध्ये दिसते. प्राथमिक वृत्तांनुसार सिंगापूरचा ध्वज असलेल्या ‘जीएफएस प्राइड’ या कंटेनर जहाजातून दुबईहून हा माल वाहून नेला जात होता.

समुद्री वाहतूक अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार बुधवारी एका प्रक्षेपित वस्तूचा मारा झाल्यानंतर जहाजाला आग लागली आणि ते बुडाले. सिंगापूरच्या सागरी आणि बंदर प्राधिकरणाने दिलेल्या माहितीनुसार जहाजावरील सर्व 21 कर्मचाऱ्यांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले. या घटनेत कोणालाही दुखापत झाल्याचे वृत्त नाही.

‘द सन’च्या वृत्तानुसार या जहाजावर सुमारे 2,500 कंटेनर होते. त्यामध्ये महागड्या परफ्यूम आणि आयफोनचा समावेश होता. जहाज बुडाल्यानंतर हे सामान समुद्राच्या पाण्यावर विखुरल्याचे व्हिडीओमध्ये दिसत असल्याचे वृत्तात म्हटले आहे. काही छोट्या बोटी या ठिकाणी पोहोचून समुद्रात तरंगणारे सामान गोळा करत असल्याचेही सांगण्यात आले.

इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) दावा केला आहे की, ‘जीएफएस प्राइड’ हे मालवाहू जहाज सामुद्रिक मार्गावरील सुरुंगाला धडकल्यानंतर बुडाले. जहाजाने सामुद्रधुनीतून प्रवास करताना अनधिकृत मार्गाचा वापर केला होता, असेही इराणने म्हटले आहे. मात्र, समुद्री वाहतूक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार जहाजावर अज्ञात प्रक्षेपित वस्तूचा मारा झाला होता. त्यामुळे जहाज नेमके कोणत्या परिस्थितीत बुडाले, याबाबत वेगवेगळे दावे समोर आले आहेत.

इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव वाढत असताना मालवाहू जहाज बुडाल्याची ही घटना घडली आहे. संयुक्त अरब अमिरातीच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने अमेरिकाही महत्त्वाचा भागीदार आहे. त्यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील या घटनांकडे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लक्ष दिले जात आहे.

दरम्यान 6 ऑक्टोबर रोजी अमेरिकन सैन्याने इराणच्या एका पारंपरिक ‘धो’ प्रकारच्या नौकेवर हल्ला केला होता. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडनुसार, ही नौका ओमानच्या आखातात अमेरिकन नौदलाच्या जहाजांवर पाळत ठेवत होती आणि त्यांना लक्ष्य करत होती. हल्ल्यापूर्वी नौकेवरील कर्मचाऱ्यांना बाहेर काढण्यात आले आणि त्यानंतर नौकेचा नाश करण्यात आला. या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नसल्याचे अमेरिकेने सांगितले.

दुसऱ्या एका घटनेत ‘केप डाओ’ हे अँटिग्वा आणि बार्बुडा देशाचा ध्वज असलेले मालवाहू जहाजही होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ बुडाले. 23 सप्टेंबर रोजी या जहाजावर प्रक्षेपित वस्तूचा मारा झाला होता. त्यानंतर काही आठवड्यांनी ते बुडाले. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार त्या हल्ल्यात जहाजावरील एका कर्मचाऱ्याचा मृत्यू झाला होता तर उर्वरित कर्मचाऱ्यांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले होते.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या आसपास व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाचा आणि द्रवरूप नैसर्गिक वायूचा (LNG) पुरवठा करण्यासाठी हा समुद्री मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ब्रिटनच्या मॅरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्स या संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार 48 तासांच्या कालावधीत या भागात टँकर आणि इतर व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करणाऱ्या ड्रोन हल्ल्यांसह किमान पाच घटना घडल्या.

गेल्या 10 दिवसांपासून होर्मुझमध्ये अनेक जहाजांवर हल्ले

गेल्या 10 दिवसांत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या आसपास व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांची तीव्रता वाढली आहे. अमेरिकेने इराणच्या बंदरांची केलेली नाकेबंदी आणि गेल्या महिन्यात लादलेले कठोर निर्बंध यांना प्रत्युत्तर म्हणून हल्ले वाढवत असल्याचे इराणने म्हटले आहे.

या वाढत्या संघर्षामुळे सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या या समुद्री मार्गाच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. युद्ध सुरू होण्यापूर्वी जगातील एकूण कच्च्या तेलाच्या आणि द्रवरूप नैसर्गिक वायूच्या पुरवठ्यापैकी सुमारे एक-पंचमांश पुरवठा या मार्गाने होत होता.

28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यांनंतर इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील आपले नियंत्रण अधिक कडक करण्याचा प्रयत्न केला आहे. अमेरिकेवरील दबाव वाढवण्यासाठी इराणने या मार्गावरील सागरी वाहतुकीवर निर्बंध घातले आहेत.

इराणचे दोन वरिष्ठ अधिकारी यांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला सांगितले की, या जलमार्गातून प्रवास करणाऱ्या जहाजांना लक्ष्य करण्यासाठी तेहरान नव्या रणनीतींचा वापर करत आहे. तेलाच्या किमती उच्च पातळीवर कायम ठेवणे आणि 3 नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांवर प्रभाव टाकणे, हा यामागील उद्देश असल्याचे या अधिकाऱ्यांनी सांगितले.