
प्रशासकीय खुर्चीला माणुसकीची जोड ; प्रभारी बाल विकास प्रकल्प अधिकारी दिपाली शिरीषकर
महिला सक्षमीकरण विशेष लेख
”कोणत्याही शासकीय योजनेचे यश हे केवळ कागदावरच्या तरतुदींवर नसते, तर ती योजना राबविणाऱ्या अधिकाऱ्याच्या इच्छाशक्तीवर अवलंबून असते.” हे वाक्य खऱ्या अर्थाने सार्थ ठरवले आहे, खेड येथील प्रभारी बाल विकास प्रकल्प अधिकारी दिपाली दिनेश शिरीषकर यांनी ! आपल्या ३० वर्षांच्या प्रदीर्घ सेवाकाळात त्यांनी केवळ ‘ड्युटी’ केली नाही, तर हजारो कुटुंबांच्या आयुष्यात परिवर्तनाची पहाट आणली आहे.
३० वर्षांचा अनुभव आणि समर्पणाची शिदोरी
महिला व बालविकास विभागात श्रीमती शिरीषकर यांनी तीन दशके समर्पित भावनेने सेवा दिली आहे. यामध्ये १७ वर्षे पर्यवेक्षिका आणि १३ वर्षे प्रकल्प अधिकारी म्हणून त्यांनी प्रशासकीय कौशल्याचा ठसा उमटवला. हा प्रदीर्घ अनुभव आज खेड तालुक्यातील महिला आणि बालकांसाठी वरदान ठरत आहे.
कुपोषण निर्मूलन आणि बालसंगोपनाला प्राधान्य
केवळ कार्यालयीन काम न करता, त्यांनी थेट जमिनीवर उतरून कुपोषण निर्मूलनासाठी प्रयत्न केले. विशेषतः ‘बालसंगोपन योजने’ अंतर्गत त्यांनी केलेले कार्य कौतुकास्पद आहे.
३७२ निराधार मुलांना आधार: ज्या कुटुंबातील कर्त्या पुरुषाचे निधन झाले आहे, अशा ३७२ मुलांना त्यांनी योजनेचा लाभ मिळवून दिला.
आर्थिक स्थैर्य: या मुलांना दरमहा २,२५० रुपये अर्थसाहाय्य उपलब्ध करून दिले, जेणेकरून त्यांच्या शिक्षण आणि पालनपोषणात अडथळा येऊ नये.
’लेक लाडकी’ आणि महिलांचे सक्षमीकरण
मुलींच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी राज्य शासनाच्या ‘लेक लाडकी’ योजनेची त्यांनी अत्यंत प्रभावीपणे अंमलबजावणी केली. १ एप्रिल २०२३ नंतर जन्मलेल्या ३५० मुलींना ५ हजार रुपयांचा पहिला हप्ता मिळवून देण्यात त्यांनी पुढाकार घेतला.
केवळ योजना राबवून त्या थांबल्या नाहीत, तर महिलांना ‘स्वयंरोजगाराची’ साधने मिळवून देण्यासाठी त्या नेहमीच तत्पर राहिल्या. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक गरजू महिलांना:
सायकल
घरघंटी (पिठाची गिरणी)
शिलाई मशिन
यांसारख्या साहित्याचे वाटप करण्यात आले, ज्यामुळे आज अनेक महिला सन्मानाने स्वतःच्या पायावर उभ्या आहेत.
’मिशन वात्सल्य’ ते सामाजिक सुरक्षा
निराधार महिलांसाठी त्यांनी ‘मिशन वात्सल्य’ अंतर्गत विशेष मोहिमा राबवल्या. केवळ तांत्रिक अडचणींमुळे कोणताही लाभार्थी योजनेपासून वंचित राहू नये, यासाठी त्यांनी कागदपत्रांची पूर्तता करण्यावर भर दिला. यामध्ये प्रामुख्याने:
रेशनकार्ड आणि ओळखपत्रांचे वाटप.
संजय गांधी निराधार योजना.
श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना.
इंदिरा गांधी वृद्धापकाळ योजना.
यांसारख्या विविध सामाजिक सुरक्षा योजनांचे लाभ समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवले आहेत.
श्रीमती शिरीषकर यांच्या कार्यामुळे खेड तालुक्यात महिला व बालविकास विभागाची प्रतिमा केवळ उंचावली नाही, तर प्रशासनावरचा लोकांचा विश्वास अधिक दृढ झाला आहे. एका संवेदनशील आणि कार्यक्षम अधिकाऱ्यामुळे शासन आणि जनता यांच्यातील दुवा कसा मजबूत होऊ शकतो, याचे त्या उत्तम उदाहरण आहेत.
अमृता भातडे-धुंदूर
जिल्हा माहिती कार्यालय, रत्नागिरी




