व्हॉट्सॲपवरील आक्षेपार्ह पोस्टमुळे वाद पेटला!बदनामी आणि मारहाणप्रकरणी दोन्ही बाजूंच्या लोकांवर गुन्हे दाखल; सोशल मीडियाच्या जबाबदार वापरासह समाजप्रबोधनाची गरज
राजापूर : सोशल मीडिया आणि व्हॉट्सॲपचा बेजबाबदार वापर व्यक्तिगत बदनामीबरोबरच सामाजिक शांतता आणि कायदा-सुव्यवस्थेलाही बाधा पोहोचवू शकतो, याचा प्रत्यय राजापूर आणि रत्नागिरी येथे घडलेल्या एका घटनेतून आला आहे. व्हॉट्सॲप ग्रुपवर महिलेच्या चारित्र्याबाबत आक्षेपार्ह व्हिडिओ आणि मजकूर प्रसारित केल्याप्रकरणी एका व्यक्तीविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. दरम्यान, या पोस्टमुळे बदनामी झाल्याच्या रागातून संबंधित व्यक्तीला मारहाण केल्याप्रकरणी महिलेसह अन्य काही जणांविरोधातही प्रतिगुन्हा दाखल झाला आहे. त्यामुळे या प्रकरणाला वेगळे वळण लागले असून, सोशल मीडियाच्या वापरासंदर्भात समाजप्रबोधनाची गरज अधोरेखित झाली आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, सुमारे ४२७ सदस्य असलेल्या ‘पंचक्रोशी समाचार’ या व्हॉट्सॲप ग्रुपवर श्रीकृष्ण देविदास शिर्सेकर (वय ४५, सध्या रा. नाचणे, रत्नागिरी) याने आपल्या भावजयीच्या चारित्र्याबाबत आक्षेपार्ह व्हिडिओ आणि मजकूर प्रसारित केल्याची तक्रार करण्यात आली. याप्रकरणी सौ. सिद्धी विनायक शिर्सेकर यांच्या तक्रारीवरून नाटे सागरी पोलीस ठाण्यात भारतीय न्याय संहितेच्या (बीएनएस) कलम ७९ आणि ३५६(२) अन्वये श्रीकृष्ण शिर्सेकर याच्याविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला.
या पोस्टमुळे आपली जाणीवपूर्वक बदनामी झाल्याचा आरोप करत सिद्धी शिर्सेकर आणि त्यांच्यासोबत आलेल्या काही व्यक्तींनी रत्नागिरी येथे जाऊन संबंधित व्यक्तीला मारहाण केल्याचे समोर आले आहे. या मारहाणप्रकरणी सिद्धी शिर्सेकर यांच्यासह अन्य व्यक्तींविरोधात रत्नागिरी पोलीस ठाण्यात प्रतिगुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. त्यामुळे या प्रकरणात दोन्ही बाजूंच्या व्यक्तींना पोलिसांच्या कारवाईला सामोरे जावे लागत आहे.
सोशल मीडियाचा वापर करताना भान आवश्यक
या घटनेने सोशल मीडियावरील आक्षेपार्ह मजकूर, वैयक्तिक बदनामी आणि त्यातून निर्माण होणारे सामाजिक तणाव यांचा गंभीर प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. व्हॉट्सॲप किंवा अन्य सोशल मीडिया माध्यमांवर महिलांची बदनामी करणारा, त्यांच्या चारित्र्याबाबत आक्षेपार्ह मजकूर प्रसारित करणारा किंवा सामाजिक सलोखा बिघडवणारा मजकूर टाळणे आवश्यक आहे. अशा पोस्टमुळे संबंधित व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचण्याबरोबरच कुटुंबीय आणि समाजामध्येही तणाव निर्माण होऊ शकतो.
व्हॉट्सॲप ग्रुपवर आक्षेपार्ह मजकूर आढळल्यास त्याला प्रोत्साहन न देता संबंधित ॲडमिनच्या निदर्शनास आणून देणे, तो मजकूर हटवण्याची मागणी करणे आणि आवश्यकतेनुसार पोलिसांकडे तक्रार करणे, हा योग्य मार्ग आहे. मात्र, ग्रुपवरील प्रत्येक सदस्य किंवा ॲडमिन केवळ सदस्यत्वामुळेच आपोआप गुन्हेगार ठरत नाही. त्यांची भूमिका, संबंधित कृती आणि लागू कायदेशीर तरतुदी यांनुसार जबाबदारी निश्चित होते.
तसेच, एखाद्याने बदनामी केल्याचा राग आला तरी कायदा हातात घेणे योग्य नाही. संबंधित व्यक्तीविरोधात कायदेशीर मार्गाने तक्रार दाखल करून पोलिसांकडून न्याय मिळवण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. अन्यथा, अन्यायाविरोधात दाद मागणाऱ्यांनाही स्वतःच्या कृतीमुळे कायदेशीर कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते.
सोशल मीडिया हे समाजाला जोडण्याचे आणि माहितीची देवाणघेवाण करण्याचे प्रभावी माध्यम आहे. मात्र, त्याचा वापर एखाद्याची बदनामी करण्यासाठी किंवा वैयक्तिक वाद चिघळवण्यासाठी झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे डिजिटल माध्यमांचा जबाबदार वापर, महिलांविषयी आदराची भावना आणि कायद्याचा सन्मान राखण्याबाबत समाजात जागरूकता निर्माण करणे ही काळाची गरज आहे.
