चिपळूणच्या पूरमुक्तीसाठी नाना पाटेकर यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान

नदीपात्रातील गाळ काढण्यापासून ओवळीतील २२ घरांच्या पुनर्वसनापर्यंत; नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून पूरग्रस्तांना दिलासा

चिपळूण : २०२१ मध्ये आलेल्या महापुराने चिपळूण शहरासह परिसराला मोठा फटका बसला. या महापुरानंतर भविष्यातील पूरस्थितीची तीव्रता कमी करण्यासाठी नदीपात्रातील गाळ काढणे, नदीची वहनक्षमता वाढविणे, पूरग्रस्तांचे पुनर्वसन आणि आपत्तीग्रस्त कुटुंबांना सुरक्षित निवारा उपलब्ध करून देणे, अशा विविध पातळ्यांवर प्रयत्न सुरू झाले. या प्रयत्नांना ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर आणि नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातूनही महत्त्वपूर्ण हातभार लागला.

चिपळूण शहरातून वाहणाऱ्या वाशिष्ठी आणि शिवनदीला २०२१ च्या महापुरात आलेल्या प्रचंड पुरामुळे शहराच्या मोठ्या भागाला फटका बसला होता. भविष्यात अशा परिस्थितीत पुराचा धोका कमी व्हावा, यासाठी नदीपात्राची स्वच्छता आणि गाळ काढण्याच्या कामाला विशेष महत्त्व देण्यात आले.

नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून नदीपात्रातील गाळ काढण्याच्या कामाला पाठबळ देण्यात आले. या कामामुळे नदीपात्राची वहनक्षमता वाढविण्यास मदत होऊन पावसाळ्यातील पाण्याचा प्रवाह अधिक सुरळीत होण्यास हातभार लागेल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली होती. या कामाची पाहणी आणि त्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी नाना पाटेकर यांनी स्वतः उपस्थित राहून कामाला पाठबळ दिले होते.

पूरनियंत्रणाच्या उपाययोजनांबरोबरच पूरग्रस्त आणि नैसर्गिक आपत्तीचा धोका असलेल्या कुटुंबांच्या पुनर्वसनाचा प्रश्नही महत्त्वाचा होता. चिपळूण तालुक्यातील ओवळी येथील आदिवासी कुटुंबांच्या पुनर्वसनासाठी नाम फाउंडेशनने पुढाकार घेतला.

ओवळी येथे २२ घरांच्या पुनर्वसनाच्या कामातून अनेक कुटुंबांना सुरक्षित निवाऱ्याचा आधार मिळाला. केवळ आपत्तीच्या काळात मदत करण्याऐवजी आपत्तीचा धोका असलेल्या कुटुंबांना कायमस्वरूपी सुरक्षित निवारा मिळावा, या दृष्टिकोनातून हे काम महत्त्वाचे ठरले.

चिपळूणच्या पूरप्रश्नाकडे केवळ नदीपात्रातील गाळ काढण्यापुरते मर्यादित न ठेवता पूरग्रस्त नागरिकांचे जीवन सुरक्षित करण्याच्या दृष्टीनेही प्रयत्न करण्यात आले. नदीपात्राची क्षमता वाढविणे आणि धोकादायक ठिकाणी राहणाऱ्या कुटुंबांना सुरक्षित ठिकाणी पुनर्वसित करणे, या दोन्ही बाबींना नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून महत्त्व देण्यात आले.

नाना पाटेकर यांच्या सामाजिक कार्याची चिपळूण आणि कोकणाशी असलेली ही नाळ यानिमित्ताने पुन्हा अधोरेखित झाली. अभिनयाच्या क्षेत्रात मोठे नाव असलेल्या नाना पाटेकर यांनी सामाजिक बांधिलकीतून कोकणातील आपत्तीग्रस्त आणि गरजू नागरिकांसाठी केलेल्या कामामुळे त्यांच्याबद्दल स्थानिक नागरिकांमध्येही आपुलकीची भावना निर्माण झाली आहे.

२०२१ च्या महापुरानंतर चिपळूणच्या पूरप्रश्नावर विविध उपाययोजना करण्यात आल्या असल्या, तरी भविष्यातील पूरस्थितीचा धोका कमी करण्यासाठी नदीपात्राची नियमित देखभाल, गाळ काढणे, अतिक्रमणे रोखणे, पाण्याचा प्रवाह सुरळीत ठेवणे आणि धोकादायक भागातील नागरिकांचे सुरक्षित पुनर्वसन यावर सातत्याने भर देण्याची आवश्यकता आहे.

या पार्श्वभूमीवर वाशिष्ठी आणि शिवनदीतील गाळ काढण्याच्या कामापासून ते ओवळीतील २२ कुटुंबांच्या पुनर्वसनापर्यंत नाम फाउंडेशनने केलेले योगदान चिपळूणच्या पूरमुक्तीच्या प्रयत्नांमधील महत्त्वाचा सामाजिक सहभाग ठरला आहे.